అతను సత్యాన్ని వినిపిస్తున్నాడు...దేశం చెవులు మూసుకుంటోంది..!

– రాజేందర్ దామెర (దారా) సీనియర్ జర్నలిస్ట్ & వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు, సహజ వనరుల పరిరక్షణ వేదిక

He is speaking the truth
but the country is covering its ears : రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా, కేవలం ఒక తరం భవిష్యత్తు కోసం, పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ఒక నిఖార్సయిన పౌరుడు సత్యాన్ని గొంతెత్తి చాటుతుంటే… వ్యవస్థలు ఆ స్వరాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా విస్మరించడం ఆధునిక సమాజపు అతిపెద్ద విషాదం. లడఖ్ పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం, ఆ ప్రాంత అస్తిత్వం కోసం విద్యావేత్త, రామన్ మెగసేసే అవార్డు గ్రహీత సోనం వాంగ్చుక్ చేపట్టిన సుదీర్ఘ నిరసన కేవలం ఒక భౌగోళిక ప్రాంతానికి సంబంధించినది కాదు. అది ఒక పౌరుడి సత్య నిష్ఠకు, రాజ్య యంత్రాంగపు ఉదాసీనతకు మధ్య జరుగుతున్న నైతిక ఘర్షణ.

ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అధికార పీఠాలు ఎప్పుడూ ఒక భ్రమలో బతుకుతుంటాయి. తమను ప్రశ్నించే ప్రతి స్వరం వెనుకా ఏదో ఒక రాజకీయ అజెండా ఉందనే అపనమ్మకాన్ని అవి పెంచుకుంటాయి. కానీ, లడఖ్ మంచు పర్వతాల సాక్షిగా వినిపిస్తున్న ఈ స్వరం పక్కా స్వచ్ఛమైనది, శాస్త్రీయమైనది. పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటే దేశ భవిష్యత్తు ఏమవుతుందనే పచ్చి సత్యాన్ని ఒక మేధావి దేశం ముందు ఉంచుతుంటే, పాలక పక్షం దానికి ‘చెవులు మూసుకోవడం’ అనేది కేవలం నిర్లక్ష్యం కాదు, అది దేశ భవిష్యత్తు పట్ల చూపుతున్న నేరపూరిత అనాసక్తత. ఈ పోరాటంలో భాగంగానే లేహ్ నుండి ఢిల్లీ వరకు దాదాపు 1,000 కిలోమీటర్ల మేర సాగిన వాతావరణ పాదయాత్రను దేశ రాజధాని సరిహద్దుల్లోనే అడ్డుకోవడం, వాంగ్చుక్ ఆయన అనుచరులను ఢిల్లీ పోలీసులు నిర్బంధించడం ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో ఒక మాయని మచ్చ. ఆధునిక రాజ్యాలు సమస్యలను పరిష్కరించడానికి బదులు, వాటిని ‘వ్యూహాత్మక అంధత్వం’ మరియు ‘పోలీసు నిర్బంధాల’ ద్వారా ఎదుర్కోవడానికి అలవాటు పడ్డాయి. సమస్య ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా, ఒక అంతర్జాతీయ స్థాయి మేధావి ప్రాణాలు ప్రమాదంలో పడుతున్నా… అసలు ఏమీ జరగనట్టు నటించడం పాలకుల నయా నైజం.

ఒకవైపు పర్యావరణ యోధుడు దేశ రాజధాని వేదికగా లడఖ్ భవన్ లో నిరాహార దీక్షకు దిగితే, మరోవైపు దేశ విధాన నిర్ణేతలు పండుగలు, విందులు, రాజకీయ ఊరేగింపుల్లో మునిగితేలడం వ్యవస్థ యొక్క ప్రాధాన్యతలను స్పష్టం చేస్తోంది. లడఖ్‌కు రాజ్యాంగంలోని 6వ షెడ్యూల్ కింద స్వయంప్రతిపత్తి కల్పించాలనే డిమాండ్‌పై కేంద్ర హోంశాఖ చర్చలు జరుపుతామని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ, ఆ చర్చలు కేవలం కాలయాపన వ్యూహాలుగానే మిగిలిపోతున్నాయి. చర్చల పేరిట కమిటీలు వేయడం, ఉన్నత స్థాయి అధికారులతో సమావేశాలు జరపడం, నివేదికల కోసం గడువులు పొడిగించడం అనేది సమస్యను శాశ్వతంగా అణిచివేయడానికి లేదా పక్కదారి పట్టించడానికి వాడే నయా-బ్యూరోక్రాటిక్ అస్త్రం. కార్పొరేట్ శక్తులకు లడఖ్ మైనింగ్ సంపదను కట్టబెట్టే వ్యూహంలో భాగమే ఈ ఆలస్యం అనే అనుమానాలు నేడు నిజమవుతున్నాయి.

ఈ సంక్షోభంలో దేశం కేవలం భౌతికంగా మాత్రమే కాదు, మానసికంగా కూడా చెవులు మూసుకుంది. ఉదయం నుంచి రాత్రి వరకు సామాజిక మాధ్యమాల్లో అనవసరమైన రాజకీయ రొంపి, సెలబ్రిటీల గాసిప్స్ పై చర్చలు జరిపే ఒక పెద్ద సమూహం, దేశ మనుగడకు సంబంధించిన పర్యావరణ సత్యాన్ని చూసి చూడనట్లు వదిలేస్తోంది. లడఖ్ లో కరుగుతున్న గ్లేసియర్లు (మంచు పర్వతాలు) రేపు ఉత్తర భారతదేశపు నదులను ఎలా ఎండగట్టబోతున్నాయో, ఆ ప్రభావం యావత్ దేశ ఆహార భద్రతపై ఎలా పడుతుందో తెలిసినా జనం మౌనంగానే ఉన్నారు. సమస్య మన ఇంటి గుమ్మానికి వచ్చే వరకు స్పందించని ఈ ‘సామాజిక నిశ్శబ్దం’ పాలకులకు మరింత స్వేచ్ఛను ఇస్తోంది. ఒక వ్యవస్థగా మన ఆలోచనా సరళి ఎంతగా దిగజారిందో చెప్పడానికి వాంగ్చుక్ దీక్షపై, లడఖ్ ప్రజల ఆవేదనపై దేశవ్యాప్తంగా వ్యక్తమవుతున్న ఈ ఉదాసీనత ఒక నిదర్శనం.

ప్రస్తుతం ఈ వ్యవహారం ఢిల్లీ హైకోర్టు మెట్లు ఎక్కింది. వాంగ్చుక్ నిర్బంధాన్ని, నిరసన తెలిపే హక్కును కాలరాయడాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై కోర్టులు వివరణలు కోరుతున్నా, ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో చలనం రాకపోవడం విచారకరం.
పాలకులు గుర్తుంచుకోవాలి. అధికారం తాత్కాలికం, కానీ ప్రకృతి సత్యం శాశ్వతం. సత్యాన్ని వినిపించే గొంతులను నొక్కేయడం లేదా విననట్టు నటించడం ద్వారా అధికార పీఠాలు తాత్కాలికంగా గెలవచ్చేమో కానీ, అంతిమంగా ప్రకృతి సృష్టించే విధ్వంసానికి భారీ మూల్యం చెల్లించక తప్పదు. హిమాలయ ప్రాంతాల్లో వస్తున్న అకాల వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడటాలు ప్రకృతి ఇస్తున్న ముందస్తు హెచ్చరికలు.

సోనం వాంగ్చుక్ కేవలం లడఖ్ కోసమో, 6వ షెడ్యూల్ కోసమో మాత్రమే పోరాడటం లేదు; ఆయన ఈ దేశ పౌరుల అంతరాత్మను నిద్రలేపడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. సత్యం ఎప్పుడూ చేదుగానే ఉంటుంది, కానీ దానిని స్వీకరించడమే నిజమైన రాజధర్మం. పాలకులు తమ అహంకారపు చెవులను తెరిచి, చర్చల పేరిట డ్రామాలు ఆపాలి. లడఖ్ పర్యావరణాన్ని కాపాడేందుకు తక్షణమే చట్టబద్ధమైన రక్షణలు కల్పించాలి. ఈ పౌరుడి ఆర్తనాదాన్ని ఆలకించకపోతే, భవిష్యత్తులో వచ్చే పర్యావరణ విపత్తులకు, వ్యవస్థాగత కుప్పకూలుళ్లకు పాలకులే పూర్తి బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది. చరిత్ర ఏ ఒక్కరినీ क्षమించదు, ముఖ్యంగా సత్యాన్ని చూసి చెవులు మూసుకున్న వారిని అస్సలు వదిలిపెట్టదు.