చదువు ఇచ్చిన రెక్కలు - కత్తిరించిన అవకాశాలు

Wings Given by Education – Opportunities Clipped : పరీక్షలపై రోజురోజుకు నమ్మకం తగ్గుతోంది, ఉద్యోగాల అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి? యువత ఏం చేయాలి? ఇదే ఇప్పుడు పెద్ద ప్రశ్న. కొన్ని సంఖ్యలు మనల్ని ఆలోచింపజేస్తాయి. 8.7 కోట్లు అలాంటి సంఖ్యే. చదువు లేదు, ఉద్యోగం లేదు, ఎలాంటి శిక్షణ కూడా లేని 15 నుంచి 29 ఏళ్ల యువత సంఖ్య ఇది. కార్మిక శక్తికి దూరంగా ఉన్నవారిలో వీరు 11 శాతం మంది ఉన్నారని నీతి ఆయోగ్ నివేదిక చెబుతోంది. మరో అధ్యయనం ప్రకారం, జాతీయ నీట్ శాతాన్ని 2026 యువజన జనాభాకు వర్తింపజేస్తే ఈ సంఖ్య 9.2 కోట్లకు చేరుతుంది. ఇది దాదాపు ఇరాన్ దేశ జనాభాతో సమానం. ఈ రెండు సంఖ్యలు వేర్వేరు లెక్కలు, ఒకే విషయాన్ని రెండుసార్లు చెప్పినవి కావు. కానీ రెండూ ఒకే నిజాన్ని చెబుతున్నాయి: భారతదేశపు యువజన శక్తి అనే గొప్ప అవకాశం లోపల, అంతే పెద్ద సమస్య కూడా దాగి ఉంది.

ఈ సమస్య కళాశాలలోనే మొదలవుతుంది, ఉద్యోగం వెతికే ముందే. ఇప్పటి యువత చదివే డిగ్రీలకు, మార్కెట్లో దొరికే ఉద్యోగాలకు పొంతన లేదు. తొంభై శాతం గ్రాడ్యుయేట్లు తాము చదివిన సబ్జెక్టుకు సంబంధం లేని పనులు చేస్తున్నారని, కేవలం 8.25 శాతం మందికే సరిపడే ఉద్యోగం దొరుకుతుందని నీతి ఆయోగ్ తేల్చింది. బీఏ, బీఎస్సీ, బీకాం వంటి సాధారణ డిగ్రీల్లో రెండు కోట్లకు పైగా విద్యార్థులు చదువుతున్నారు, కానీ వీటికి ఉద్యోగాలతో సంబంధం తక్కువ. దేశంలో గ్రాడ్యుయేట్ల నిరుద్యోగిత 13 శాతం, మహిళల్లో ఇది 20.4 శాతం. దేశ సగటు నిరుద్యోగిత 3.2 శాతం మాత్రమే. 2025 పీఎల్ఎఫ్ఎస్ సర్వే ప్రకారం, ఎక్కువ చదివినకొద్దీ నిరుద్యోగిత తగ్గకపోగా పెరుగుతోంది. మొత్తం యువజన నిరుద్యోగిత 14.8 శాతమైతే, ఉన్నత చదువులు చదివిన వారిలో ఇది 29.4 శాతం. వీరిలో 40 శాతం మంది నీట్ కేటగిరీలోకి వస్తారు. ఉన్నత చదువులు చదివిన మహిళల్లో నీట్ కేటగిరీలో ఉన్నవారిలో 74.7 శాతం మంది పూర్తిగా ఉద్యోగ ప్రయత్నాలే మానేశారు. చదువు అంటే జీవితంలో ముందుకు తీసుకెళ్లే మెట్టు కావాలి. కానీ చాలామందికి ఇది ఆగిపోయిన స్టేషన్‌లా మారింది.
ఈ సమస్య ఒక్క వ్యక్తికే పరిమితం కాదు. ఇది ఇంటి ఖర్చుల మీద కూడా ప్రభావం చూపిస్తుంది. దేశంలో 15.4 శాతం కుటుంబాల్లో ఉన్నత చదువులు చదివిన యువకుడు ఉన్నాడు. వీటిలో ప్రతి ఐదు కుటుంబాల్లో ఒకటి కనీసం ఒక నిరుద్యోగ గ్రాడ్యుయేట్‌ను పోషిస్తోంది. ఇలాంటి కుటుంబాలు నెలవారీ ఖర్చుల్లో సగటున 1,087 రూపాయలు తక్కువ చేస్తున్నాయి. ఒక్కో సభ్యుడికి 710 రూపాయలు తక్కువ ఖర్చు అవుతోంది. ఈ నిరుద్యోగుల్లో 58 శాతం మంది ఏడాదికి పైగా ఉద్యోగం వెతుకుతున్నారు. 29 శాతం మంది రెండేళ్లకు పైగా వెతుకుతున్నారు. కాబట్టి, ఇది ఒక్క వ్యక్తి సమస్యలా కనిపించినా, నిజానికి ఇది కుటుంబం మొత్తం భరించే ఆర్థిక భారం.
ఇంత భారంలో ఉన్న కుటుంబాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగం ఒక్కటే ఆశ. కానీ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల సంఖ్య చాలా తక్కువ. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో మొత్తం ఉద్యోగుల సంఖ్య 1.5 కోట్లు మాత్రమే. 2022-23లో యూపీఎస్సీ పరీక్షలకు 25.70 లక్షల మంది హాజరైతే, కేవలం 7,999 మందికే ఉద్యోగాలు వచ్చాయి. ఎస్ఎస్సీ పెద్ద పరీక్షకు 55.99 లక్షల మంది పోటీపడితే, 83,857 మందికే ఎంపిక జరిగింది. రైల్వేలో 92,116 ఖాళీలకు 3.58 కోట్ల మంది దరఖాస్తు చేశారు. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 60,244 కానిస్టేబుల్ పోస్టులకు 48 లక్షల మంది పోటీపడ్డారు. అంటే ఒక్కో పోస్టుకు 80 మంది పోటీ. ఇది నియామకం కాదు, లాటరీ లాంటిదే. పరీక్షలో తప్పిన ప్రతి యువకుడు దీన్ని తన వ్యక్తిగత వైఫల్యంగా భావిస్తున్నాడు. కానీ నిజానికి ఇది గణితపరమైన అనివార్యత మాత్రమే.
ఇంత తక్కువ అవకాశాలు ఉన్నచోట, పరీక్షల్లో అవకతవకలు జరిగితే యువతకు అది తట్టుకోలేని దెబ్బగా మారుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మెగా డీఎస్సీ-2025 కింద 16,347 పోస్టులకు 5.7 లక్షల మంది దరఖాస్తు చేశారు. దీనిపై ఇప్పుడు 335 కోర్టు పిటిషన్లు నడుస్తున్నాయి. అంతకుముందటి 2018 గ్రూప్-1 వివాదం, కేవలం 169 పోస్టులదే అయినా, మూల్యాంకనంలో తప్పులు జరిగాయని మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది. దేశవ్యాప్తంగా 2024 నీట్-యూజీ ప్రశ్నపత్రం లీక్ కావడం వల్ల 20 లక్షల మంది వైద్య విద్యార్థులు ఇబ్బంది పడ్డారు. దీనిపై నిరసనగా విద్యార్థులు జంతర్ మంతర్ వద్దకు వెళ్లారు. వారిని ప్రభుత్వం బారికేడ్లు, భాష్పవాయువు, లాఠీచార్జితో ఎదుర్కొంది. వందమందికి పైగా విద్యార్థులు గాయపడ్డారు. దీని తర్వాత మాజీ ఇస్రో చైర్మన్ కె.రాధాకృష్ణన్ నేతృత్వంలో ఒక కమిటీ ఏర్పాటైంది. ఈ కమిటీ 101 సూచనలు చేసింది, సురక్షిత పరీక్షా కేంద్రాలు, ఎన్‌క్రిప్టెడ్ డిజిటల్ ప్రశ్నపత్రాలు, కంప్యూటర్ ఆధారిత పరీక్షలు వంటివి. కానీ ఏడాది గడిచినా ఇవి పూర్తిగా అమలు కాలేదు. ఏ ప్రభుత్వం నియామకం చేపట్టినా, న్యాయమైన ఫిర్యాదులు ఉన్న అభ్యర్థులకు జవాబు చెప్పాల్సిందే.
Wings Given by Education – Opportunities Clipped

ఇది కొత్త సమస్య కాదు. 1876లో సివిల్ సర్వీస్ వయో పరిమితి తగ్గించడం భారతదేశపు మొదటి విద్యార్థి ఉద్యమానికి కారణమైంది. 1976లో దక్షిణాఫ్రికా, భారత్ రెండు దేశాల్లో ప్రభుత్వాలు యువత ఆగ్రహాన్ని బలప్రయోగంతో అణచివేశాయి. తర్వాత ఆ యువతే ఆ దేశాలను నడిపించింది. దీని అర్థం, బలప్రయోగంతో నిరసనలు ఆగుతాయేమో కానీ, సమస్య పరిష్కారం కాదు. నిరసన అనేది కేవలం బయటకు కనిపించే లక్షణం. అసలు సమస్య జవాబుదారీతనం లేకపోవడమే. ఈ సమస్యకు వేరు వేరు స్థాయిల్లో పాతుకుపోయిన కారణాలు ఉన్నాయి. యూడైస్ ప్లస్ 2025-26 నివేదిక ప్రకారం, గత పదేళ్లలో 94,000 ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మూతపడ్డాయి. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదివే విద్యార్థుల శాతం 71 నుంచి 49 శాతానికి పడిపోయింది. బిహార్, జార్ఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్‌లలో డ్రాపౌట్లు, ఉపాధ్యాయుల కొరత ఎక్కువగా ఉంది. అంటే, ఈ యువత కళాశాలకు వెళ్లకముందే, పాఠశాల స్థాయిలోనే అసమానత మొదలైంది.
ఈ సమస్యను సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలంటే, ఎవరినీ ఒక్కరినే నిందించకూడదు. పాఠశాలల్లో అసమానత, ఉద్యోగాలకు పనికిరాని డిగ్రీలు, నైపుణ్య శిక్షణపై చిన్నచూపు, పరీక్షల్లో లీకులు, తక్కువ సంఖ్యలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, ఇవన్నీ వ్యవస్థ లోపాలు. వీటితో పాటు, యువత చేతుల్లో ఉన్న కొన్ని ఎంపికలు కూడా ఉన్నాయి. వీటిని చెప్పడం నిందించడం కాదు, గౌరవించడమే. ఉద్యోగ మార్కెట్‌ను చూసి కోర్సు ఎంచుకోవడం, ఒకే పరీక్షపైనే పూర్తిగా ఆధారపడకుండా వేరే ప్రణాళిక కూడా ఉంచుకోవడం, నైపుణ్య శిక్షణను, చిన్న ఉద్యోగాలను తక్కువగా చూడకుండా గౌరవంగా స్వీకరించడం, ఇవి యువత చేయగలిగినవి. చదువుకున్న యువతలో మానసిక ఒత్తిడి పెరుగుతోందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. దీనికి కావాల్సింది శ్రద్ధ, సహాయం. ఎందుకంటే మళ్లీ మళ్లీ విఫలమవుతున్న యువకుడు, వ్యవస్థ లోపాన్ని తన వ్యక్తిగత లోపంగా భావిస్తున్నాడు.
Wings Given by Education – Opportunities Clipped

ఇప్పుడు అందరూ తమ వంతు బాధ్యత తీసుకోవాలి. ప్రభుత్వం పరీక్షా వ్యవస్థలో నిజమైన జవాబుదారీతనం తీసుకురావాలి. పరీక్షా సంస్థలకు స్వతంత్రత ఇవ్వాలి. మూల్యాంకనం పారదర్శకంగా జరగాలి. తప్పు చేసిన అధికారులపై చర్యలు తీసుకోవాలి. రాధాకృష్ణన్ కమిటీ సూచనలను పూర్తిగా అమలు చేయాలి. నైపుణ్య శిక్షణ గురించి యువతకు అవగాహన కల్పించాలి. మూతపడ్డ పాఠశాలలను తిరిగి తెరవాలి. విద్యా హక్కు చట్టం నిబంధనలను సరిగ్గా అమలు చేయాలి. యువత కూడా తమ వంతుగా, మార్కెట్లో డిమాండ్ ఉన్న కోర్సులు ఎంచుకోవాలి, ఒకే పరీక్షపై పూర్తిగా ఆధారపడకుండా ఇతర నైపుణ్యాలు కూడా నేర్చుకోవాలి, నైపుణ్య శిక్షణ, స్వయం ఉపాధి వంటి మార్గాలను కూడా పరిగణించాలి. వ్యవస్థ వైఫల్యాన్ని తమ వ్యక్తిగత వైఫల్యంగా భావించకూడదు.
ప్రతి తరం యువత తమ ప్రభుత్వాన్ని ఇదే ప్రశ్న అడుగుతూ వస్తోంది, భాష మారుతుందంతే. 1876లో సివిల్ సర్వీస్ వయోపరిమితి గురించి అడిగారు. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో నిషేధించిన సంఘాల గురించి అడిగారు. ఇప్పుడు నీట్ లెక్కలు, లీకైన ప్రశ్నపత్రాల గురించి అడుగుతున్నారు. యువత ప్రభుత్వాన్ని లొంగిపొమ్మని అడగడం లేదు. తాము నిర్వహించే పరీక్షలు, ఇచ్చే డిగ్రీలు, చివరికి ఇచ్చే ఉద్యోగాలు న్యాయంగా ఉండాలని మాత్రమే కోరుతున్నారు. గత నూట యాభై ఏళ్ల చరిత్ర ఒక విషయం స్పష్టం చేస్తోంది, యువత మాట వినే ప్రభుత్వాలే చివరికి నిలబడతాయి.

మంచాల కిరణ్ కుమార్ (Ph.D)
UGC NET-SRF స్కాలర్
డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం