మార్పులేని ప్రజాస్వామ్యం - అద్వానానికి దారితీస్తున్న ఆధునిక రాజకీయ వ్యవస్థ..!

Unchanging democracy – a modern political system leading to chaos : ప్రజాస్వామ్య రాజకీయ వ్యవస్థ అనేది ప్రజల సంకల్పాన్ని, ప్రజల శక్తిని, ప్రజల సంక్షేమాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని నడవాల్సిన అత్యంత బాధ్యతాయుతమైన పాలనా విధానం. కానీ వర్తమాన రాజకీయ పరిస్థితులను లోతుగా పరిశీలిస్తే, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో మూలపూర్వకమైన మార్పులు రాకపోతే ప్రస్తుత రాజకీయ వ్యవస్థ పూర్తిగా అద్వానంగా తయారవుతుందని శాస్త్రీయ పరిశోధనలు స్పష్టంగా వెల్లడిస్తున్నాయి. 1950లో భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పటి నుంచి ప్రజాస్వామ్యం ఒక విలువైన సామాజిక ఒప్పందంగా భావించబడింది. 1952లో జరిగిన తొలి సాధారణ ఎన్నికల్లో సుమారు 62 శాతం ఓటరు పాల్గొనడం ప్రజల్లో అప్పట్లో ఉన్న రాజకీయ చైతన్యానికి నిదర్శనం. ఆ కాలంలో రాజకీయాలు త్యాగం, సేవాభావం, నైతికత, సిద్ధాంత నిబద్ధతలతో కూడి ఉండేవి. రాజకీయ నాయకత్వం ప్రజల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకురావాల్సిన బాధ్యతగా భావించబడేది. అయితే కాలక్రమేణా, ముఖ్యంగా 1980ల తరువాత మరియు 1990 ఆర్థిక సంస్కరణల అనంతరం రాజకీయ వ్యవస్థ స్వరూపం గణనీయంగా మారిపోయింది. డబ్బు, కులం, మతం, కుటుంబ ఆధిపత్యం రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించడం ప్రారంభమైంది. 1996 నుంచి 2019 మధ్య జరిగిన ఎన్నికలపై చేసిన అధ్యయనాల ప్రకారం నేర నేపథ్యం ఉన్న ప్రజాప్రతినిధుల శాతం 12 నుంచి 43 శాతం వరకు పెరిగినట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఇది ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో నైతిక పతనం ఎంత లోతుగా జరిగిందో సూచిస్తుంది.

Unchanging democracy – a modern political system leading to chaos..!

ప్రస్తుత రాజకీయాల్లో సమాజ సేవ, ప్రజాసేవ అనే భావనలు కేవలం మాటలకే పరిమితమైపోయాయని చెప్పాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఎన్నికల ముందు ఇచ్చే వాగ్దానాలు ఎన్నికల వరకే పరిమితమవుతూ, ఆ తరువాత అవి రాజకీయ నీటి బుడగలుగా మారిపోతున్నాయి. 2014 మరియు 2019 ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలపై జరిగిన స్వతంత్ర పరిశోధనల ప్రకారం ఇచ్చిన హామీల్లో కేవలం 35 నుంచి 40 శాతం మాత్రమే పూర్తిస్థాయిలో అమలైనట్లు వెల్లడైంది. ఒకప్పుడు ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచే సాధనంగా ఉన్న రాజకీయ వ్యవస్థ, నేడు ప్రధానంగా కుటుంబ పోషణ, ఆస్తుల సంరక్షణ, ఆస్తుల పెంపుదల చుట్టూ తిరుగుతోందన్న విమర్శలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. 2004 నుంచి 2019 మధ్య కాలంలో శాసనసభ్యులు, పార్లమెంట్ సభ్యుల ఆస్తులపై చేసిన అధ్యయనాల్లో వారి సగటు ఆస్తులు 300 నుంచి 500 శాతం వరకు పెరిగినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. దీనివల్ల పాలక వర్గాల సంపద పెరుగుదల మరియు సామాన్య ప్రజల జీవన స్థితిగతుల మధ్య పెరుగుతున్న అంతరం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఆధునిక రాజకీయ పాలకుల్లో విలువలతో రాజకీయాలు చేసే ఆలోచన క్రమంగా కనుమరుగవుతోంది. సిద్ధాంతం, నైతికత, జవాబుదారీతనం వంటి మూల విలువలు రాజకీయాల్లో ద్వితీయ స్థాయికి నెట్టబడ్డాయి. రాజకీయ పదవులు ప్రజల సేవకు కాకుండా అధికారాన్ని నిలబెట్టుకునే సాధనాలుగా మారడంతో ప్రజల్లో రాజకీయాలపై తీవ్ర నిరాశ నెలకొంది. 2020 తరువాత నిర్వహించిన సర్వేల్లో సుమారు 58 శాతం యువత రాజకీయాలపై నమ్మకం కోల్పోయినట్లు వెల్లడైంది.

Unchanging democracy – a modern political system leading to chaos..!

ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల పాత్ర అత్యంత కీలకమైనదైనా, నేడు ప్రజల భాగస్వామ్యం క్రమంగా తగ్గిపోతుండటం ఆందోళన కలిగించే అంశం. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో అనేక ప్రాంతాల్లో 50 శాతం కంటే తక్కువ ఓటింగ్ నమోదవడం ప్రజాస్వామ్య బలహీనతకు నిదర్శనంగా మారింది. ఈ పరిస్థితుల్లో రాజకీయ వ్యవస్థను కూకటి వేళ్లతో మార్చాల్సిన అవసరం అనివార్యంగా మారింది. ఎన్నికల సంస్కరణలు, రాజకీయ పార్టీలలో అంతర్గత ప్రజాస్వామ్యం, నేరరహిత రాజకీయాలకు ప్రాధాన్యం, ప్రజాప్రతినిధుల ఆస్తులపై సంపూర్ణ పారదర్శకత, ఎన్నికల హామీల అమలుపై చట్టబద్ధమైన బాధ్యత వంటి మార్పులు తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉంది. రాజకీయ శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం 2030 నాటికి ఈ సంస్కరణలు అమలైతేనే ప్రజాస్వామ్యంపై ప్రజల నమ్మకం తిరిగి పునరుద్ధరించబడుతుంది. ముగింపుగా చెప్పాలంటే, మార్పులేని ప్రజాస్వామ్యం సమాజాన్ని అంధకారంలోకి నడిపించే ప్రమాదం కలిగి ఉంది. ప్రజలు తమ ఓటు హక్కును కేవలం హక్కుగా కాకుండా బాధ్యతగా వినియోగించినప్పుడే, యువత రాజకీయాల్లో చురుకైన పాత్ర పోషించినప్పుడే, రాజకీయాలు నీటి బుడగలుగా కాకుండా సమాజాన్ని సుఖమయమైన, ఆదర్శవంతమైన దిశలో నడిపించే శక్తివంతమైన సాధనంగా మారతాయి.

Unchanging democracy – a modern political system leading to chaos..!

ప్రస్తుత ప్రజాస్వామ్య రాజకీయ వ్యవస్థను లోతుగా పరిశీలిస్తే, మార్పులేని రాజకీయాలు సమాజాన్ని క్రమంగా అద్వాన దిశలో నడిపిస్తున్నాయనే నిజం స్పష్టమవుతుంది. ప్రజల సంక్షేమం లక్ష్యంగా ఏర్పడిన ప్రజాస్వామ్యం నేడు స్వార్థ రాజకీయాలకు వేదికగా మారడం ఆందోళన కలిగించే విషయం. రాజకీయాల్లో విలువలు, నైతికత, సేవాభావం క్షీణించడంతో ప్రజల విశ్వాసం వేగంగా తగ్గిపోతోంది. ఎన్నికలు ప్రజల ఆశల ప్రతిబింబం కాకుండా అధికార పోరాటాలుగా మారుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే ప్రజాస్వామ్యం పేరు మాత్రమే మిగిలే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే రాజకీయ వ్యవస్థలో మూలపూర్వకమైన సంస్కరణలు తప్పనిసరి. ప్రజలు తమ ఓటు హక్కును బాధ్యతగా వినియోగించాలి. యువత రాజకీయ చైతన్యంతో ముందుకు రావాలి. నేరరహిత, పారదర్శక రాజకీయాలకు సమాజం డిమాండ్ చేయాలి. ప్రజాప్రతినిధులు జవాబుదారీతనంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అప్పుడే ప్రజాస్వామ్యం పునరుజ్జీవనం పొందుతుంది. మార్పును స్వీకరించిన రాజకీయ వ్యవస్థ మాత్రమే సమాజానికి స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుంది. విలువలతో కూడిన రాజకీయాలే సుఖమయ భవిష్యత్తుకు బాట వేస్తాయి. ప్రజలే ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రాణం అన్న సత్యాన్ని మరచిపోకూడదు. అప్పుడే రాజకీయాలు నీటి బుడగలుగా కాకుండా ఆశాజ్యోతిగా నిలుస్తాయి.